Szczepienia szczeniąt: kalendarz od daty urodzenia

Jakie szczepienia psa są obowiązkowe

W Polsce obowiązkowe jest tylko szczepienie przeciw wściekliźnie. Od 18 marca 2026 r. reguluje je art. 44 nowej ustawy o zdrowiu zwierząt, który zastąpił dawny art. 56 ustawy z 2004 r. Zasady się nie zmieniły: właściciel psa musi go zaszczepić w ciągu 30 dni od dnia, w którym pies kończy 3 miesiące, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia^[7]. Szczepienie wykonuje lekarz weterynarii w zakładzie leczniczym dla zwierząt, na koszt właściciela. Po szczepieniu dostajesz zaświadczenie albo wpis w paszporcie psa.

Przykład: szczeniak urodzony 15 sierpnia kończy 3 miesiące 15 listopada i musi być zaszczepiony przeciw wściekliźnie najpóźniej 15 grudnia. Jeśli dostanie szczepionkę 10 grudnia, kolejne szczepienie musi się odbyć najpóźniej 10 grudnia następnego roku. Część szczepionek ma w rejestracji dłuższy okres ochrony, ale w Polsce obowiązuje roczny termin z ustawy^[7].

Planujesz wyjazd za granicę? Przepisy UE wymagają, by pies był zaszczepiony przeciw wściekliźnie w wieku co najmniej 12 tygodni, po oznakowaniu mikroczipem, a szczepienie uznaje się za ważne dopiero po 21 dniach od szczepienia pierwotnego^[8]. Wymagania konkretnego kraju sprawdź przed wyjazdem.

Szczepienia podstawowe według WSAVA

Światowe Stowarzyszenie Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA) uznaje za podstawowe, czyli zalecane każdemu psu na świecie, szczepienia przeciw nosówce, parwowirozie i adenowirozie (zakaźnemu zapaleniu wątroby). Wytyczne z 2024 r. zalecają pierwszą dawkę w wieku 6 do 8 tygodni^[1], kolejne co 2 do 4 tygodni, ale nie częściej niż co 2 tygodnie^[2], aż do ukończenia 16 tygodni lub dłużej^[3].

Dlaczego tyle dawek? Szczeniak dostaje z mlekiem matki przeciwciała, które przez pierwsze tygodnie chronią go, ale też unieszkodliwiają szczepionkę. Nie da się przewidzieć, kiedy u danego szczeniaka znikną, dlatego szczepi się go w serii. Najważniejsza jest dawka podana w wieku 16 tygodni lub później, bo wtedy u zdecydowanej większości szczeniąt przeciwciała od matki już nie przeszkadzają.

WSAVA proponuje też dawkę przypominającą w wieku około 26 tygodni, zamiast czekać z nią do 12 do 16 miesięcy^[4]. Skraca to okres, w którym szczeniak, który słabo odpowiedział na wcześniejsze dawki, pozostaje bez ochrony. Później szczepienia podstawowe powtarza się nie częściej niż co 3 lata^[5]. Wiele szczepionek dostępnych w Polsce ma w ulotce własny schemat, dlatego ostateczny plan ustala lekarz weterynarii.

Szczepienia dodatkowe

Pozostałe szczepienia WSAVA nazywa nieobowiązkowymi (non-core): lekarz weterynarii proponuje je zależnie od trybu życia psa i sytuacji w okolicy.

• Leptospiroza – choroba bakteryjna, groźna także dla ludzi. Szczepi się od 8. tygodnia, dwiema dawkami w odstępie 2 do 4 tygodni, a potem co roku^[6]. WSAVA uznaje ją za podstawową tam, gdzie choroba występuje i są odpowiednie szczepionki.
• Kaszel kenelowy (Bordetella bronchiseptica, wirus parainfluenzy) – przydaje się psom, które bywają w hotelach dla psów, na szkoleniach i wystawach. Część szczepionek podaje się donosowo.
• Borelioza – rozważana u psów często narażonych na kleszcze; nie zastępuje ochrony przeciw kleszczom.

Jak przygotować szczeniaka do szczepienia

Szczepi się tylko zdrowe zwierzę, dlatego przed każdą dawką lekarz weterynarii bada szczeniaka. Zabierz książeczkę zdrowia albo paszport, informację o odrobaczaniu i o tym, co szczeniak je. Po szczepieniu przez dzień lub dwa może być senny i mieć mniejszy apetyt. Jeśli jednak po szczepieniu pojawi się obrzęk pyska, pokrzywka, powtarzające się wymioty, trudności z oddychaniem albo szczeniak słabnie, natychmiast wróć do lecznicy.

Pierwsze tygodnie w domu to też czas socjalizacji. Wytyczne WSAVA zaznaczają, że ostrożne poznawanie świata może zacząć się przed końcem serii szczepień. Spotykaj szczeniaka ze zdrowymi, zaszczepionymi psami znajomych, a do pełnego uodpornienia unikaj psich wybiegów.